Cases: Van losse basisfunctionaliteiten naar één samenhangende lijn voor gezondheid
Hoe geef je als gemeente richting aan de basisfunctionaliteiten binnen het AZWA? SBG schreef een denkrichting die gemeenten helpt om niet in losse puntoplossingen te blijven hangen, maar één doorlopende lijn te bouwen: van gezonde leefomgeving tot passende zorg.
De uitdaging
Gemeenten werken in het kader van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) aan de doorontwikkeling van basisfunctionaliteiten. Een kans om gezondheid, welzijn, preventie en zorg beter met elkaar te verbinden. Maar uit de Rodedradenanalyse AZWA-regioscans, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van VWS, blijkt dat basisfunctionaliteiten in de praktijk nog vaak als losse, op zichzelf staande oplossingen worden georganiseerd. Precies daar zit de opgave: niet nóg een programma erbij, maar samenhang tussen wat er al is.
De aanpak van SBG
Op verzoek van gemeenten die aan hun AZWA-werkagenda bouwen, leverde Annemarie Buitenhuis (Domeinmanager Gezondheid & Preventie bij SBG) een notitie op met een visie én een praktisch model.
De kern: basisfunctionaliteiten zijn geen doel op zich, maar bouwstenen van één integrale gezondheidsstrategie. Niet de interventie of de organisatie staat centraal, maar de inwoner en wat die nodig heeft om gezond op te groeien, gezond te leven en vitaal ouder te worden.
Om die visie hanteerbaar te maken, werkte SBG een model uit met drie niveaus die voor elke levensfase (jeugd, volwassenen, senioren) dezelfde opbouw kennen:
- Gezonde leefomgeving — de brede basis voor iedere inwoner.
- Gerichte ondersteuning — voor inwoners met een verhoogd risico.
- Ketenaanpak en zorg — voor inwoners die al gezondheidsproblemen ervaren.
Daaromheen benoemt de notitie de domeinoverstijgende functies die de lagen met elkaar verbinden, zoals de buurtsportcoach, de coördinator Sport, Preventie & Zorg en de coördinator Vitaal Ouder Worden, en de randvoorwaarden die onder het hele model liggen: samenwerking, integraal werken, kansengelijkheid, data en monitoring, en communicatie en participatie.
Precies dat sluit aan bij hoe wij werken: niet vanuit één programma denken, maar vanuit de inwoner, in verbinding met sport, welzijn, sociaal domein en zorg.
Wat het gemeenten oplevert
Door in elke levensfase dezelfde opbouw te hanteren, ontstaat niet alleen meer samenhang binnen de eigen gemeente, maar ook een gemeenschappelijke taal tussen gemeenten die aan dezelfde AZWA-werkagenda werken. Dat maakt het makkelijker om van elkaar te leren en de basisfunctionaliteiten gezamenlijk door te ontwikkelen.
Concreet biedt het model gemeenten een manier om:
- in beeld te brengen wat er per levensfase al is op elke laag;
- hiaten en lacunes zichtbaar te maken;
- te bepalen welke verbindende functies nog nodig zijn.
SBG ziet zichzelf daarbij niet als eigenaar van de opgave, maar als partner die helpt om verbinding, samenhang en uitvoering te realiseren. Vanuit de ervaring met preventie, sport, welzijn, gezonde leefomgevingen en ketenaanpakken denkt SBG actief mee over de vertaling van deze visie naar lokale en regionale werkagenda’s: van het scherpstellen van de strategie tot de inrichting van de domeinoverstijgende functies die de samenhang in de praktijk laten werken.
Samenwerking
Deze notitie is geschreven als inhoudelijke bijdrage aan gemeenten die binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) werken aan hun werkagenda. SBG denkt met deze gemeenten mee over hoe zij hun basisfunctionaliteiten kunnen ordenen langs één samenhangend model, in plaats van als losse puntoplossingen.
Van een gezonde leefomgeving, via passende ondersteuning, naar goede zorg: SBG helpt gemeenten die stappen tot één doorlopende lijn te maken, voor iedere inwoner.
Benieuwd naar het volledige model en de uitwerking per levensfase?
Lees de notitie ‘Van basisfunctionaliteiten naar een integrale gezondheidsstrategie’.