Cases: Samen werken aan gezond opgroeien in Rijswijk
Gezond opgroeien is geen individuele verantwoordelijkheid, maar een gezamenlijke opgave. In de gemeente Rijswijk werken we binnen het domein Gezondheid & Preventie samen met de gemeente en netwerkpartners aan een aanpak waarin beleid, preventie en zorg samenkomen. Binnen JOGG en Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) nemen wij daarin een duidelijke rol: als regisseur, verbinder en uitvoerder.
Ik wilde dat deze jongeren samen konden sporten. Dat ze merken dat ze niet de enigen zijn.
Gezondheid vraagt om samenhang
Overgewicht onder kinderen neemt al jaren toe, terwijl de omgeving waarin zij opgroeien steeds ongezonder wordt. Gemeenten hebben vanuit landelijke akkoorden de opdracht om gezondheidsachterstanden terug te dringen, maar de manier waarop zij dat doen, verschilt.
Volgens domeinmanager Gezondheid & Preventie Annemarie Buitenhuis zit daar precies de uitdaging:
“Wat vaak misgaat, is dat preventie wordt benaderd als losse interventies. Terwijl je pas echt verschil maakt als je werkt vanuit een gedeelde visie en als beleid, uitvoering en zorg elkaar versterken.”
Ook in Rijswijk ontstond de behoefte aan meer samenhang. Waar eerdere initiatieven vooral bestonden uit losse activiteiten, groeide de vraag naar een structurele, methodische aanpak. Sinds 2024 is Rijswijk officieel JOGG-gemeente, maar de samenwerking met SBG gaat al langer terug. Vanuit die bestaande basis werd de stap gezet naar een bredere aanpak waarin leefstijl centraal staat.
De nadruk ligt niet op gewicht, maar op gezondheid en leefstijl. Dat vraagt om een aanpak waarin je kijkt naar het totaalplaatje: het kind, het gezin én de omgeving waarin zij opgroeien.
Eén geïntegreerd verhaal: preventie en zorg
In Rijswijk werken we bewust met de combinatie van JOGG en Kind naar Gezonder Gewicht. JOGG richt zich op het gezonder maken van de leefomgeving voor álle kinderen. Kind naar Gezonder Gewicht biedt ondersteuning aan kinderen die al te maken hebben met overgewicht en extra begeleiding nodig hebben.
“Preventie en zorg kun je niet los van elkaar zien,” zegt Annemarie.
“Je wilt voorkomen waar dat kan, maar ook goed ondersteunen waar het nodig is. Door deze aanpakken te verbinden, ontstaat er één logisch en samenhangend verhaal.”
Binnen beide aanpakken vervullen wij een dubbele rol. We leveren zowel de JOGG-regisseur als de projectleider Kind naar Gezonder Gewicht en voeren daarnaast ook een deel van het sport- en beweegaanbod uit. Juist die combinatie maakt het verschil. We verbinden beleid, netwerk en uitvoering met elkaar en kunnen snel schakelen wanneer de praktijk daarom vraagt.
Onze kracht zit daarbij in de expertise die we binnen het domein Gezondheid & Preventie hebben opgebouwd. We werken vanuit een gespecialiseerd team, delen kennis en ervaring en zijn actief in meerdere gemeenten. Daardoor weten we wat werkt en wat het vraagt om kwaliteit te leveren.
Samenwerking als fundament
De samenwerking met de gemeente Rijswijk kenmerkt zich door open communicatie en gedeeld eigenaarschap. Vanuit de gemeente wordt het beleidskader en de financiering verzorgd; wij zorgen voor de vertaling naar uitvoerbare plannen en een sterk netwerk.
Een onmisbare partner daarin is de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Zij staan dicht bij kinderen en gezinnen en spelen een sleutelrol in signalering en begeleiding. Regiomanager JGZ Monique Seinen ziet de samenwerking als onderscheidend:
“Wat Sportief Besteed Groep bijzonder maakt, is dat zij begrijpen wat er speelt in het leven van gezinnen. Ze werken niet betuttelend, maar realistisch en verbindend. Daardoor kunnen zorg en preventie echt samenkomen.”
Korte lijnen, wederzijds begrip en vertrouwen zorgen ervoor dat signalen niet blijven liggen, maar worden omgezet in actie.
Van signaal naar concrete ondersteuning
Hoe die samenwerking in de praktijk werkt, blijkt uit een concreet voorbeeld. Jeugdverpleegkundige Karin Suithoff werkt al jaren met kinderen met overgewicht en obesitas. Zij merkte dat goede begeleiding alleen niet genoeg is.
“Bij aanvang werkte ik vooral individueel met kinderen en gezinnen. Maar ik merkte steeds meer dat samenwerking met andere partners noodzakelijk is om écht toe te werken naar een gezonde leefstijl.”
Aanvankelijk werd de beweegmakelaar ingeschakeld om individueel passende sportplekken te vinden voor jongeren die niet goed mee konden komen in reguliere sportgroepen. Maar dat was nog niet alles.
“Ik wilde dat deze jongeren samen konden sporten. Dat ze merken dat ze niet de enigen zijn. Dat ze samen bewegen met kinderen die soms ook snel moe zijn, pijn hebben of zich schamen. Samen kun je elkaar helpen en motiveren.”
In samenwerking met de gemeente en onze beweegmakelaar werd die wens werkelijkheid. Sinds de zomer is er wekelijks een bootcampgroep voor jongeren van 10 tot 15 jaar met overgewicht of obesitas. De groep groeit, sport buiten bij goed weer en wijkt uit naar de sporthal als dat nodig is. Spel, kracht en conditie worden gecombineerd in een veilige setting.
“Je ziet dat het gezamenlijke sporten niet alleen bijdraagt aan meer bewegen, maar vooral ook aan het zelfvertrouwen van de jongeren. Ze worden weer enthousiast over sporten en buiten spelen,” zegt Karin.
Omdat het zo goed loopt, start er – bij voldoende aanmeldingen – ook een groep voor jongere kinderen van 6 tot 9 jaar.
Daarnaast versterken de korte lijnen binnen het netwerk de kwaliteit van zorg. Wanneer een kind motorisch vastloopt of veel pijn ervaart, kan eenvoudig worden afgestemd met de kinderfysiotherapeut. De keten werkt.
“Dat is waar samenwerking voor bedoeld is,” aldus Annemarie. “Luisteren naar signalen, verantwoordelijkheid nemen en samen zorgen dat er iets gebeurt.”
Voor kinderen en gezinnen betekent deze manier van werken dat zij zich gehoord voelen en ondersteuning krijgen die aansluit bij hun situatie. Voor professionals in het netwerk ontstaat meer handelingsperspectief: zij weten waar zij terechtkunnen en durven gezondheid en leefstijl bespreekbaar te maken.
Vooruitkijken
In Rijswijk bouwen we stap voor stap aan een aanpak die steeds meer wordt verankerd in beleid én praktijk. De lessen die we hier leren – zoals het belang van ontmoeting, vertrouwen en duidelijke rolverdeling – nemen we mee naar andere gemeenten.
“Dit is geen snelle oplossing,” zegt Annemarie. “Maar door structureel samen te werken, creëren we een omgeving waarin gezond opgroeien vanzelfsprekender wordt.”
Gezond opgroeien vraagt om visie, samenwerking en daadkracht. En precies daarin nemen wij onze rol.