Cases: De kracht van communicatie bij valpreventie
Sew Kisoensingh (75) voelde zich niet kwetsbaar. Hij wilde vooral actief blijven.
Toen hij in buurthuis De Schets een folder zag met de oproep om mee te doen met de valpreventielessen, besloot hij te gaan kijken.
Hoe gerichte communicatie ouderen bereikt, raakt en in beweging brengt
Langer zelfstandig wonen betekent vrijheid. En die vrijheid willen veel ouderen graag behouden.
Tegelijkertijd is vallen één van de grootste risico’s voor zelfstandig wonende ouderen. Gemeenten door heel Nederland investeren daarom in valpreventieprogramma’s. Maar daarbij lopen zij vaak tegen een fundamenteel communicatievraagstuk aan: hoe nodig je iemand uit voor een valpreventiecursus, zonder dat diegene zich aangesproken voelt op kwetsbaarheid?
Want weinig ouderen zeggen: “Ik ben bang om te vallen.”
Het antwoord ligt in respectvolle, herkenbare communicatie. Een directe oproep kan afschrikkend werken in plaats van activerend. De uitdaging zit dus niet alleen in het aanbod van activiteiten, maar vooral in de manier waarop je ouderen uitnodigt om mee te doen.
De aanpak
Voor verschillende gemeenten ontwikkelden we een communicatiestrategie die niet vertrekt vanuit risico, maar vanuit regie. Vanuit deze basis worden campagnes ontwikkeld, lokaal aangepast en continu geoptimaliseerd op basis van wat in de praktijk werkt.
Niet: “Voorkom dat u valt.”
Maar: “Blijf staan. Blijf vitaal. Blijf zelfstandig.”
De landelijke campagnebasis wordt per gemeente lokaal herkenbaar gemaakt. In Westland zien inwoners vertrouwde gezichten uit hun eigen dorpskern. In Den Haag weerspiegelt het beeld de culturele diversiteit van de stad. Daardoor voelt de boodschap minder als een algemene overheidscampagne en meer als een uitnodiging uit de eigen omgeving.
De kracht zit in een multimediale mix van middelen die elkaar versterken: flyers en posters bij apotheken, bibliotheken en buurthuizen, advertenties in lokale kranten die ook online verschijnen zodat ook kinderen en familieleden de boodschap zien, digitale schermen bij apotheken en waar mogelijk bij zorglocaties en professionals en intermediairs die de boodschap persoonlijk overbrengen aan ouderen die zij kennen en vertrouwen
Social media advertenties blijken in de praktijk weinig effect te hebben bij deze doelgroep. Daarom ligt de nadruk op zichtbare, tastbare communicatie in de directe leefomgeving. Tegelijkertijd wordt in sommige gemeenten geëxperimenteerd met andere vormen van online zichtbaarheid, zoals plaatsing op websites van lokale kranten.
Door korte lijnen tussen Sport Heroes en de projectleiders van valpreventieprogramma’s kan snel worden geschakeld en geoptimaliseerd. Ervaringen uit verschillende gemeenten worden continu gebruikt om campagnes te verbeteren: wat werkt wordt opgeschaald, wat minder goed werkt wordt aangepast.
Het verhaal van Sew
Sew Kisoensingh (75) zag in buurthuis De Schets in Den Haag een folder liggen over valpreventie.
Niet omdat hij zich kwetsbaar voelde.
Niet omdat hij bang was om te vallen.
Maar omdat de boodschap hem aansprak.
Sew leidt een actief leven. Hij doet vrijwilligerswerk, zoekt mensen op en blijft graag in beweging, ook al ligt eenzaamheid soms op de loer. De campagne sprak hem niet aan op wat hij niet meer kon, maar op wat hij wilde behouden: zelfstandigheid, energie, zelfvertrouwen.
Hij besloot een kijkje te nemen.
Wat begon met een folder, groeide uit tot meer dan deelname aan een cursus. Sew werd vrijwilliger bij Sportief Plus en draagt inmiddels met trots zijn Sportief Plus-shirt. De bijeenkomsten geven hem praktische handvatten om zijn huis veiliger in te richten, zorgen ervoor dat hij steviger op de been staat én brengen hem onder de mensen.
Voor Sew was het geen “valpreventieprogramma”. Het was een kans om in beweging én onder de mensen te blijven.
De impact
De kracht van deze communicatieaanpak is zichtbaar in zowel cijfers als verhalen. In verschillende gemeenten zien projectorganisaties dat de opkomst bij valpreventielessen toeneemt. In 2025 deden bijvoorbeeld 1676 mensen mee aan een Blijf Staan-reeks.
Ouderen herkennen zich in de boodschap en reageren positiever op de uitnodiging. Ook mantelzorgers en familieleden worden bereikt, waardoor zij hun ouders of buren stimuleren om mee te doen.
Tegelijkertijd laat de praktijk zien dat communicatie niet alle ouderen bereikt. Met name de meer kwetsbare doelgroep – ouderen die minder mobiel zijn, minder sociale contacten hebben of minder vaak op publieke plekken komen – blijft lastig te bereiken.
Juist deze groep bevindt zich vaak letterlijk “achter de voordeur”. Voor hen is een folder of advertentie niet altijd voldoende. Daarom wordt steeds meer gekeken naar de rol van intermediairs zoals huisartsen, wijkverpleegkundigen, welzijnswerkers en buurtinitiatieven. Zij kunnen ouderen persoonlijk attenderen op het aanbod en helpen om de stap naar deelname te verkleinen.
Communicatie kan de deur openen, maar voor sommige ouderen is een persoonlijk zetje nodig om daadwerkelijk in beweging te komen.
Voor deelnemers gaat het programma bovendien over meer dan alleen valpreventie. Zoals een deelnemer het verwoordde:
“Het is niet alleen de fysieke kracht die je opbouwt, maar ook de praktische tips en handvaten die je meekrijgt voor thuis en voor onderweg. En het is gezellig!” – Rosita Garib (60 jaar), deelnemer Den Haag Blijft Staan
Waarom deze aanpak werkt
De combinatie van communicatie-expertise en een lokale vertaling per gemeente maakt het verschil. We begrijpen dat effectieve communicatie begint bij respect voor de doelgroep. Niet zenden vanuit angst, maar uitnodigen vanuit kracht. Niet praten over vallen, maar over blijven staan.
Tegelijkertijd blijft de aanpak continu in ontwikkeling. Door in meerdere gemeenten te werken, ontstaat steeds beter inzicht in wat wel en niet werkt in de praktijk.
Een effectieve valpreventiecampagne gaat niet alleen over risico’s, maar vooral over kansen.
De kans om langer zelfstandig te blijven wonen.
De kans om te blijven bewegen.
De kans om, net als Sew, actief te blijven deelnemen aan het leven.
Door communicatie slim, respectvol en dichtbij te organiseren worden ouderen niet alleen bereikt, maar ook geraakt.
En precies daar ontstaat impact.