Cases: GGD Haaglanden en JOGG versterken samen de gezonde schoolomgeving in Delft
Gezond opgroeien begint niet pas wanneer er problemen ontstaan. Het begint veel eerder: op school, in de kinderopvang, thuis, in de wijk en op alle plekken waar kinderen en jongeren dagelijks komen. Vanuit die gedachte werkt GGD Haaglanden in Delft aan een gezonde omgeving voor kinderen en jongeren.
Joline van Lier is Gezonde School-adviseur bij GGD Haaglanden. De GGD adviseert negen gemeenten, waaronder Delft, op het gebied van publieke gezondheid. Dat gebeurt onder andere op basis van onderzoeksresultaten, zoals de Gezondheidsmonitor Jongeren. Vanuit die kennis denkt de GGD met gemeenten mee over beleid, aanpakken en interventies die bijdragen aan een gezondere jeugd.
Joline weet scholen in beweging te brengen en houdt vast aan wat belangrijk is: een gezonde omgeving waarin kinderen en jongeren gezonde keuzes makkelijker meekrijgen. Door haar kennis, netwerk en inzet worden successen zichtbaar en groeit de Gezonde School-aanpak in Delft.
In Delft is de Gezonde School-aanpak een belangrijk onderdeel van dat werk. Joline bezoekt scholen, gaat met hen in gesprek en adviseert hoe zij schoolbreed en structureel aan gezondheid kunnen werken. Niet met één losse les over gezond eten of bewegen, maar via een integrale aanpak met aandacht voor signaleren, educatie, omgeving en beleid.
Een school die bijvoorbeeld aan de slag wil met sport en bewegen, kijkt niet alleen naar de gymles. Er wordt ook gekeken naar het schoolplein, afspraken binnen de school, voorbeeldgedrag en hoe gezondheid een vaste plek krijgt in het beleid. Zo wordt gezond gedrag steeds meer onderdeel van de dagelijkse schoolomgeving.
In Delft is er de afgelopen jaren veel bereikt. Inmiddels werken meer dan 20 scholen met de Gezonde School-aanpak en hebben zij een Gezonde School-vignet behaald. Volgens Joline laat die groei zien dat steeds meer scholen begrijpen dat gezondheid niet iets is wat je er “even bij doet”. Het vraagt om structurele aandacht en om keuzes die passen bij de school, de leerlingen en de omgeving.
Die omgeving wordt steeds belangrijker. Kinderen en jongeren worden dagelijks beïnvloed door wat zij om zich heen zien. Denk aan reclames, de voedselomgeving, energiedrankjes, schermgebruik en de keuzes die volwassenen voorleven. Daarom is voorbeeldgedrag zo belangrijk: van ouders en verzorgers, maar ook van scholen, trainers, gemeenten en andere volwassenen rondom een kind.
Daarin vinden GGD Haaglanden en JOGG Delft elkaar. De GGD brengt inhoudelijke kennis over scholen, gezondheid en wetenschappelijk onderbouwde aanpakken mee. De JOGG-regisseur legt verbindingen tussen domeinen en organisaties. Door regelmatig bij te praten, blijven de lijnen kort, kunnen signalen sneller worden opgepakt en ontstaat meer samenhang in de lokale aanpak.
Een voorbeeld daarvan is de verbinding tussen de Gezonde School-aanpak en thema’s als bewegen, water drinken en een gezonde leefomgeving. In Delft is al veel aandacht voor sport en bewegen, gezonde voeding en watertappunten in de wijk. Ook bij evenementen waar kinderen en jongeren komen, wordt nagedacht over een gezondere leefstijl. Niet omdat alles perfect moet zijn, maar omdat gezonde keuzes vaker aanwezig en makkelijker toegankelijk mogen zijn.
Voor de komende tijd ziet Joline vooral kansen in het versterken van de gezonde kinderopvang. Gezondheid begint immers al vroeg. Door samen met kinderopvangorganisaties, de gemeente Delft, JOGG, JGZ en andere partners op te trekken, kan ook daar een stevige basis worden gelegd.
Volgens JOGG-regisseurs Lotte ter Huerne en Hanneke Baas past Joline goed binnen de lokale JOGG-aanpak. Zij heeft veel inhoudelijke kennis van scholen en gezondheid binnen het onderwijs, weet wat er speelt en zet zich met veel vasthoudendheid in om scholen verder te helpen. Ook maakt zij successen zichtbaar, bijvoorbeeld door de wethouder te betrekken bij de uitreiking van Gezonde School-vignetten. Daarmee krijgen scholen erkenning voor hun inzet en groeit het draagvlak voor gezond opgroeien in Delft.
Voor Joline is een goede samenwerking vooral gebaseerd op korte lijnen, heldere communicatie en elkaar weten te vinden. Haar boodschap aan andere organisaties die willen bijdragen aan een gezonde jeugd is duidelijk: geef zelf het goede voorbeeld. Gezonde leefstijl begint bij wat je als organisatie zelf laat zien. Practice what you preach.
Want gezond opgroeien vraagt niet om één organisatie die alles oplost. Het vraagt om scholen, ouders, gemeenten, adviseurs en lokale partners die samen dezelfde richting op bewegen. Hoe meer plekken gezondheid vanzelfsprekend meenemen, hoe makkelijker het wordt voor kinderen en jongeren om gezonde keuzes te maken.
Foto: Sport Heroes